Komite Nasyonzini an onore 73yèm anivèsè Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun

Pa Doris Abdullah

“Tout èt imen fèt lib e egal nan diyite ak dwa. Yo gen rezon ak konsyans epi yo dwe aji youn anvè lòt nan yon lespri fratènite.” – Atik 1, Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun

Nan dat 9 desanm 2021, Komite Dwa Moun ONG yo te reyini pou onore 73yèm anivèsè Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun. Se te premye reyinyon an pèsòn mwen te fè nan Nasyonzini depi konfinman COVID-19 la an mas 2020.

Malerezman, pandemi an ogmante menas ak defi ki genyen sou dwa moun atravè lemond. Atak mòtèl COVID yo ogmante mizè moun ki pi majinalize yo atravè lemond ak nan pwòp peyi nou an. Moun ki pi gran, moun andikape, ak moun ki nan travay ki pa peye anpil ki gen resous ak swen sante limite yo ap soufri pi mal la. Pandemi an kontinye ap fè konpetisyon ak gwoup siprematis blan k ap grandi yo, rasis, antisemitism, ak bandi militaris nasyonalis ki pote laterè ak lanmò nan anpil peyi.

Deklarasyon Dwa Moun nan dekri libète kont tòti; esklavaj; kondisyon kriyèl ak inimen; entèferans abitrè nan vi prive, fanmi, kay, oswa korespondans; ak atak kont onè ak repitasyon yon moun – pou nou site kèk nan 30 atik yo.

*Doris Abdullah (agoch) nan yon reyinyon Komisyonè Siperyè Nasyonzini an pou selebre anivèsè Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun. Foto a soti nan Doris Abdullah*

Gwoup ki kont dwa moun yo eksplwate dezekilib pouvwa ki genyen ant moun yo epi ki fè li difisil pou defann dwa moun. Yo vire langaj dwa moun nan kont li menm. Pa egzanp, defansè dwa moun ki oze denonse tretman fanm oswa jounalis nan Arabi Saoudit yo rele "Islamofob," epi defansè Palestinyen ke gouvènman an ap maltrete nan Izrayèl yo rele "antisemit." Nou tout konnen diferans ki genyen ant lè w kont yon politik gouvènman an ap trete fanm oswa yon minorite, ak lè w kont yon pèp poutèt sèks yo, tandans politik yo, ras yo, oswa gwoup relijye yo, men verite a se pa objektif moun k ap abi libète moun yo.

Defansè dwa moun ak sivivan, ansanm ak anplwaye biwo Komisyonè Siperyè pou Dwa Moun (OHCHR) nan Nouyòk, te pale ak nou. Yo te mete aksan sou deteryorasyon kondisyon Ouïgour yo nan Lachin ak kretyen yo nan Myanma (Birmani). Yo te bay kantite Ouïgour ki te kenbe nan kan, nan prizon, yo te pran yo epi yo pa janm retounen lakay yo, oswa ki te jis disparèt, a 9 milyon, e sanble se sitou gason. Moun ki te rapòte nan reyinyon an te di otorite yo te antre nan kay Ouïgour yo epi yo te dezabiye tout materyèl relijye yo, epi fanm nan kay sa yo te sibi abi epi yo te rapòte yo kòm moun ki pa t konfòm si yo pa t soumèt yo a tout sa militè yo te mande yo. Fanm ak tifi ki pa t konfòm yo te disparèt tou.

Siveyans konstan ak limitasyon kominikasyon ak deyò a se prensipal zouti gouvènman Chinwa a itilize pou kontwole mouvman ak aksè Ouïghour yo anndan Lachin. Move itilizasyon teknoloji pou kontwole moun atravè siveyans ak swivi se yon lòt menas pou dwa moun, menm jan ak robo asasen ak move enfòmasyon medya yo – pa sèlman nan Lachin, men nan anpil peyi endistriyèl ak non-endistriyèl sanble.

Menm jan ak nan peyi Lachin, libète relijyon ak asosyasyon pa respekte oswa pèmèt nan Myanma (Burma). Anvan koudeta militè ane pase a, gwoup sib la se te minorite Mizilman Rohingya a. Anpil Rohingya te ale nan peyi vwazen Bangladèch la epi plizyè milye moun te mouri nan peyi a. Kounye a, se kretyen nan Myanma yo ki sib abi ak asasina.

Sa bay plis pwa teyori sosyològ alman 19yèm syèk la, Max Weber, ki di y ap vin pran w lè yo pa gen lòt gwoup pou yo vize. Nan lòt mo, pèsonn nan nou pa lib si vwazen nou pa lib. Nou tout ansanm nan mond sa a epi nou pa ta dwe tolere abi okenn gwoup sou yon lòt gwoup.

Ann kontinye lit nou pou dwa moun inivèsèl nan aksyon pasifik defann dwa moun.

–– Doris Abdullah se reprezantan Legliz Frè yo nan Nasyonzini. Li se yon pastè nan Premye Legliz Frè yo nan Brooklyn, NY.

‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑

Jwenn plis nouvèl Legliz Frè yo: