da Global Food Initiative, fez uma série de perguntas a Mirlande Louis no Haiti.
Mirlande Louis, engenheiro agrônomo, Ayiti
Mwe se yon ingenye agrônomo mwen fe etid clássico mwen Ayiti etid univesite mwn Sendomeng. Mwen gen kwayans nan Bon Dye m se kretyen, mapeie o trabalho para a missão de seu programa de rele geração revni e seu desenvolvimento kominote em Ayiti. Nan kominote mwen travay yo mwen toujou komanse avek yon moman priye ankouraje patisipan yo pou yo mete konfyans yo nan Bon Dye, montre yo plizye fason yo ka chanje lavi ekonomik ak sosyal yo. Mwen toujou anseye yo ke yo dwe pozitif nan lespri yo pou yo kapab change kondisyon lavi yo.
Ki jan sitiyasyon ak grangou an Ayiti , e poukisa gen moun ki grangou nan peyi ou? Kisa ki ap koz grangou a nan Ayiti?
Ayiti se yon peyi agrikol men pep la manke edikasyon yo pa janm konprann si riches soti nan late, yo preske pa kiltive te a anko gen anpil fakte ki la koz gen anpil grangou nan peyim.
Moun ki vle trvay late pa gen ase lajan pou kiltive anpil, sa vle di se toujou jaden lakou yo fe,anpil fwa ki pa reponn pou yon fanm,i pa gen gran plante ki pou fe gwo jaden pou reponn ak kantite manje pou popilasyon an manje.
Leta peyi a pa pran resposabiltel pou ede kiltivate yo, paske pa gen bank agrikol ni bank semans yo manke moun ki pou pote teknologi ba yo pou ti espas bay gwo pwodiksyon se tout fakte sa yo ki lakoz gwo grangou nan peyi a.
Ki jan ki fe ke gen fanmi agrikol oswa fanmi ki gen jaden men ki pa gen ase manje pou yo manje?
Anpil nan fanmi yo an Ayiti ki se fanmi agrikol oubyen ki gen jaden fe selman jaden lakou sa vle di yo plante ti jaden piti, anpil fwa ki pa menm ka reponn ak bezwen fanmi an pafwa yo manke lajan , paske agrikilti gen anpil depans oubyen kantite te ki disponib pou yo fe jaden. Moun ki gen mwayen yo pa fe jaden sa vinn lakoz pa gen gwo jaden kifet nan peyi a se selman fanmi ki pi pov yo ki fe ti jaden ki pa ka repon ak kantite manje pou fanmi sa yo sa lakoz menm le yo plante ti jaden c vre men yo pa janm gen ase manje pou yo manje.
Kisa ou nós kom kek barye ki anpeche moun soti nan povrete?
Nan tout peyi ou sosyete toujou gen moun rich gen moun ki pov tou, soti nan povrete Konn gen anpil barye pou yon moun ki pov pa ekzanp:
- Le yon moun gen lespril negatif e li pa gen konfians nan Bon Dye.
- Si li soti nan yon fanmi ki pov anpil e ki pa devlope.
- Le yon moun soti nan yon peyi pov li pa fe efo poul change lavi li sa konn sevi komm barye pou l soti nan povrete.
Ki koneksyon ki genyen ant degradasyon anviwonman ak/ oswa changman nan klima (mudança climática), ak grangou?
Degrdatyon anviwonman sa pwodui nan move fason nat itilize te a jan nap fe jaden yo, nan move ekplwatasyon resous yo, nan gwo developmentman edistri yo pou nou site sa yo Selman.
Chanjman nan clima se pwodui degradação ki fet nan anviwonman ki vinn bay nesans ak grangou paske ak chanjman clima gen anpil kilti vinn pa apotriye nan te yo anko, vinn gen plis problema pou nou travay late, anpil maladi tonbe sou moun ak plant nan jaden yo, anpil varieete nan plant yo finn disparet ki vinn fe grangou vin pi plis nan mond lan. Nou ka di degradação nan anviwonman bay jaret ak chanjman nan klima finalman li ogmante grangou.
Eske gen kek koneksyon ant gouvenman ayisyen an oswa politik entenasyonal ak grangou nan peyi ou?
Chak solisyon toujou korespon e seu problema diferente, grangou nan Ayiti se pwodui anpil fakte ke nou dwe analize byen:
- Ayisyen nou pa itilize resous yo byen nou travay mwens nou peple plis fanmi agrikol yo pa gen gid pou ede yo sa vle di pou pote nova tecnologia pou yo sa vle di absans agronom yo nan jaden yo
- Leta peyi a pa bay sipo ak fanmi agrikol yo, li pa dispoze mwayen pou moun kap travay te, manke teknisyen pou visite chan agrikol yo agwonom rete plis nan biwo yo olye sou teren
- Ayiti se gwo klyan anpil peyi nan mond lan paske Ayiti manke pwodui li ahte anpil pwodui agrikol sa pemet anpil peyi jwenn avantaj nan kreye mache ak Ayiti.pa ekzanp si mache bilateral ta fe yon mwa san fonksyone Sandomen predi anpil milyon dola, gran plante lot peyi yo jwi anpil avantaj nan komes com Ayiti. Pep Ayisyen dwe pran desten yo nan men pou yo travay pou amelyore kondisyon lavi yo.
Eske te gen plis oswa mwens grangou kounye a pase 20-30 ane de sa?
Depi nan tan lotan grangou te toujou ekziste si nou pran tan Ezaou ak Jakob la, men chak ane ki pase grangou ap ogmante gen pli bouch pou manje gen mwens jaden ki fet sa vinn lakoz pri pwodui yo ogmante plis vinn gen plis grangou ke 20-30 ane avan.
Eske w gen nenpot istwa enspire oswa espwa nan moun oubyen kominote kit e soti nan povvretekounye a pwospere?
Mapa rakonte istwa yon jenn fre nan kominote kote mwen ap twavay sa gen plis pase 5 lane. Fre sa se yon moun ki te mache nan younn nan legliz fre yo, sitiyasyon ekonomik li te tre difisil, yn jou li te chwazi vinn pale asanm avek mwen poul te ka fe pati pwogwam mwen ap dirije ki se generasyon revni, mwen te reponn li: pa gen pwoblem. Epi li te vini nan fomasyon yo. Li pat pran tan li te komanse yon biznis avek kek transfomasyon pwodui agrikol ak chimik li te aprann prepare tankou diven mayi, manba anrichi, savon likid, fabuloso ak koman pou fe biznis poum site sa yo selman. Li te komanse ti biznis pa li avek 1750 goud li te prete nan yon kob li ta pral peye lekol li, pou li te ka prepare savon likid pou l vann, li te pe fe sa, men li te riske l, li tap panse li tap di: si mwn pa van n kotem pral jwenn lajan an poum peye lekol la. Bon Dye te beni biznis la. Abre 3 pista. Li tap temwaye nan yon lot kominote li tap di konsa mwn gen yon biznis ki evalye ak 1 milhão goud mwn achte deja teren poum fe kay mwn pou plis pase 500 mil goud mwen di Bon Dye mesi mwn reyisi, kondisyon ekonomik mwen chanje.
Ki solisyon pou fini ak grangou an Ayiti?
Fome pep la montre yo ke gen gro riches nan kiltive la te.
Deixe-a ser responsável pela mudança política agrícola nan peyi a.
Ankouraje plante yo, rebwaze peyi a, sekte prive a dwe envesti nan agrkilti fe gran plantasyon oubyen gwo jaden konsa grangou ka fini nan peyi Ayiti.
Mirlande Louis, agrônoma, Haiti
Sou agrônomo. Concluí meus estudos clássicos no Haiti e, posteriormente, obtive um diploma em agronomia na Universidade de Santo Domingo, na República Dominicana. Minha fé em Deus e no cristianismo me levou a trabalhar para a Igreja dos Irmãos do Haiti em um programa de geração de renda, como parte do trabalho de desenvolvimento comunitário do Programa Médico do Haiti. Em meu trabalho comunitário, sempre começo com um momento de oração para encorajar os participantes a confiarem em Deus e mostrar-lhes diversas maneiras pelas quais podem transformar suas vidas econômicas e sociais. Sempre os ensino a serem positivos e a acreditarem que podem mudar suas condições de vida.
Como está a situação da fome no Haiti e por que há pessoas passando fome no seu país? O que está causando a fome no Haiti?
O Haiti é um país agrícola, mas a população carece de educação. Eles não compreendem as riquezas que podem advir da terra. Em alguns casos, são desencorajados a plantar. Há muitas causas para a fome no país.
As pessoas que desejam trabalhar no campo não têm dinheiro suficiente para cultivar uma lavoura, o que significa que ficam limitadas a pequenas hortas domésticas, que muitas vezes não fornecem sustento suficiente para uma família. Não existem grandes fazendas para abastecer a população com alimentos.
O Estado não assume a responsabilidade de ajudar os agricultores, pois não existem bancos agrícolas nem bancos de sementes. As pessoas não têm acesso à tecnologia necessária para expandir a produção da agricultura em pequena escala para a produção em larga escala. A falta de crédito e de fontes de sementes de qualidade causa grande fome no país.
Como é possível que existam famílias de agricultores ou famílias que possuem fazendas, mas não tenham comida suficiente para comer?
Muitas famílias haitianas que se dedicam à agricultura possuem apenas hortas em seus quintais, o que significa que cultivam pequenas porções que não conseguem suprir suas necessidades. Na época do plantio, elas não têm dinheiro, pois a agricultura envolve muitos custos, incluindo o aluguel da terra. Os haitianos com mais recursos financeiros geralmente não investem na agricultura. As famílias mais pobres possuem pequenas propriedades que não conseguem suprir a demanda por alimentos. Elas nunca têm comida suficiente para comer.
Quais são, na sua opinião, as barreiras ao combate à pobreza?
Em todos os países ou sociedades sempre existem pessoas ricas. Também existem pessoas pobres, devido à pobreza. Existem muitas barreiras para uma pessoa pobre, por exemplo:
- Espiritual — quando uma pessoa tem um espírito negativo e não confia em Deus.
- Educação — vindo de uma família muito pobre e subdesenvolvida, sem acesso à educação.
- Do ponto de vista psicológico, quando uma pessoa vem de um país pobre, ela pode não se esforçar muito para mudar de vida.
Qual a relação entre a degradação ambiental e/ou as mudanças climáticas e a fome?
A degradação do meio ambiente é causada pelo uso indevido da terra na agricultura, pelo uso inadequado de recursos e pelo desenvolvimento industrial, entre outros fatores.
As mudanças climáticas são produto da degradação ambiental, que por sua vez gera fome e inanição, pois, com as mudanças climáticas, muitos agricultores deixam de plantar, já que não há garantia de chuva suficiente para colheitas bem-sucedidas. Outros problemas decorrentes da degradação ambiental incluem a maior suscetibilidade a doenças em plantas e pessoas, a redução da diversidade de espécies ameaçadas de extinção e o aumento da fome no mundo. Podemos afirmar que a degradação ambiental dá origem às mudanças climáticas e, consequentemente, ao aumento da fome.
Existe alguma ligação entre o governo haitiano ou a política internacional e a fome no seu país?
Cada solução corresponde sempre a um problema diferente. A fome no Haiti é produto de muitos fatores que devemos analisar cuidadosamente.
Os haitianos não utilizam bem os recursos. Nossa população está crescendo. As famílias de agricultores não têm um guia para ajudá-las com as novas tecnologias. Não há agrônomos para visitar suas plantações, pois eles permanecem principalmente em seus escritórios.
O Haiti é um importante cliente para muitos países do mundo, pois carece de produtos próprios. A importação de produtos agrícolas permite que muitos países se beneficiem da criação de mercados com o Haiti. Por exemplo, se o mercado haitiano fosse fechado para a República Dominicana por um mês, isso prejudicaria os produtores dominicanos. Outros países desfrutam de muitas vantagens no comércio com o Haiti. O povo haitiano deve tomar as rédeas do seu destino e trabalhar para melhorar suas condições de vida.
Havia mais ou menos fome agora do que há 20 ou 30 anos?
Desde tempos imemoriais, a fome sempre existiu — se considerarmos a época de Esaú e Jacó —, mas a cada ano a fome aumenta. Há mais bocas na praia, mas menos campos plantados. Os preços subiram nos últimos 30 anos.
Você tem alguma história inspiradora de esperança em pessoas ou comunidades, seja por terem saído da pobreza ou por estarem prosperando?
Vou contar a história de um jovem da comunidade onde trabalho há mais de cinco anos. Esse irmão entrou em uma das igrejas dos Irmãos quando sua situação financeira era muito difícil. Um dia, ele pediu para participar do meu programa de geração de renda. Eu o aceitei com prazer e ele começou a frequentar os treinamentos. Não demorou muito para que ele iniciasse um negócio com a transformação de produtos agrícolas e químicos, agregando valor a eles. Ele aprendeu a preparar vinho de milho, manteiga de amendoim enriquecida, sabão líquido e produtos de limpeza doméstica, além de como administrar um negócio, para citar apenas algumas habilidades. Ele começou seu próprio pequeno negócio com 1.750 gourdes (aproximadamente US$ 200), que pegou emprestado do dinheiro que usava para pagar a faculdade, para produzir sabão líquido para venda. Ele estava com medo, mas arriscou, dizendo: "Se eu não vender, de onde vou tirar o dinheiro para pagar a faculdade?". Deus abençoou o negócio. Após três anos, ele estava testemunhando em outra comunidade e disse que tinha um negócio avaliado em 1 milhão de gourdes (mais de 10.000 dólares americanos). “Já comprei um terreno para construir minha casa por mais de 500.000 gourdes (5.000 dólares). Graças a Deus, consegui; minha situação econômica mudou.”
Qual é a solução para acabar com a fome no Haiti?
Capacitar as pessoas para mostrar-lhes que existem grandes riquezas no cultivo da terra.
O governo precisa assumir a responsabilidade de mudar a política agrícola do país.
Incentivar a agricultura e o reflorestamento.
O setor privado deve investir na agricultura ou em grandes fazendas para que a fome possa acabar no Haiti.

