Pa Andrew Pankratz
Lè Etazini te antre nan Premye Gè Mondyal la an Avril 1917, Legliz Frè yo te fè fas ak yon gwo defi anrapò ak temwayaj lapè yo a. Pozisyon lapè tradisyonèl Frè yo te mete yo an opozisyon ak definisyon patriyotis sosyete amerikèn nan ki se fè tout sa ki posib pou sipòte lagè a (tankou goumen an Ewòp, achte bon lagè, sipòte Lakwa Wouj, elatriye). Ki jan yo te ka rete fidèl ak pozisyon lapè yo pandan yon moman isteri lagè nasyonal? Èske yo te ka kenbe non-rezistans yo pandan y ap toujou demontre lwayote yo anvè Etazini? Pa gen okenn lòt kote defi sa a te pi enpòtan pase pou Frè yo ki te nan kan militè yo apre kòmansman sèvis militè a an Jen 1917.
Avèk deklarasyon lagè kont Almay nan dat 6 avril 1917, gouvènman Etazini an te bezwen leve yon gwo lame. Apre yon peryòd deba nan Kongrè a, Prezidan Woodrow Wilson te siyen yon pwojè lwa nasyonal selektif. Pwojè lwa sa a, byenke li te bay dispozisyon pou moun ki te refize sèvis militè pou rezon konsyans, pa t egzante yo de sèvis militè konplè. Moun ki te refize sèvis militè pou rezon konsyans yo te toujou oblije enskri epi prezante yo nan kan militè yo lè yo te rele yo. Sepandan, yo te toujou bezwen detèmine kisa pou yo fè ak moun ki te refize sèvis militè pou rezon konsyans yo yon fwa yo te nan kan militè yo. Anfèt, gouvènman an pa t jwenn yon lòt sèvis ki apwopriye pou moun ki te refize sèvis militè pou rezon konsyans yo jiskaske mas 1918, prèske yon ane apre Etazini te antre nan lagè a.
Nan dat 5 jen 1917, tout gason Ozetazini ki te gen ant 21 ak 31 an te dwe enskri pou sèvis militè a. Gouvènman an te rele premye gason yo nan kòmansman mwa out 1917. Avèk kòmansman sèvis militè a, jèn gason Legliz Frè yo te dwe deside ki fòm sèvis yo te ka fè pandan yo nan lame a. Yon wout sete vin yon konbatan konplè epi pran zam. Yon lòt opsyon sete sèvi kòm yon moun ki pa konbatan (enjenyè, lopital, oswa lòt fòm travay). Yon dènye opsyon sete refize fè travay konbatan oswa travay ki pa konbatan sou baz ke nenpòt opsyon te mennen nan touye yon lòt moun. Pandan ke majorite Frè yo te sèvi kòm moun ki pa konbatan nan yon fòm oswa yon lòt, yon bon kantite Frè te deside rejte sèvis konbatan ak sèvis ki pa konbatan. Se Frè sa yo ki te sibi tretman ki pi di pandan peryòd yo te nan kan militè yo. Souvan yo te fè fas ak move tretman nan men lòt sòlda ak ofisye, pandan ke menas tribinal militè ak prizon te plannen sou tèt yo.
Lavi nan kan an pou plizyè santèn Frè ki te refize sèvis konbatan ak non-konbatan te tounen yon eprèv difisil. Souvan, eprèv la te kòmanse lè jèn Frè yo te refize mete yon inifòm militè oswa fè nenpòt travay militè. Pou anpil nan Frè sa yo, mete inifòm nan oswa fè nenpòt travay nan baz la te vle di sipòte efò lagè a ak touye yon lòt moun. Lè yo te refize mete inifòm oswa fè devwa nan kan militè a, Frè yo te sibi move tretman. Gen kèk Frè yo te oblije kanpe dwat pandan plizyè èdtan ak solèy la k ap bat sou yo, pran douch glas pandan y ap fwote yo ak bale jiskaske po yo te grate, fè long randone ak bayonèt, sibi baton, sibi plonje nan matyè fekal nan latrin (fo batèm), epi fo ekzekisyon.1Omwen yon Frè te menm kouvri ak goudwon ak plim.2 Anplis de sa, anpil jèn Frè te oblije pase premye jou yo ap viv ak sòlda regilye yo ki pa t byen wè refi yo pou pote zam. Anpil lòt Frè yo te fèmen nan kazèn gad pandan plizyè jou.
Tout bagay sa yo, byenke gouvènman federal la pa t apwouve yo ofisyèlman, yo te pèmèt yo rive pou eseye fòse Frè yo ak lòt moun ki te refize sèvis militè yo pou rezon konsyans pou yo vin konbatan.3 Lè yo te rann lavi moun ki te refize sèvis militè yo tèlman difisil, militè a te espere non sèlman konvenk moun ki te refize sèvis militè yo pou yo abandone pozisyon yo, men tou anpeche lòt moun pran pozisyon lapè a. Youn nan pi gwo zouti militè a te itilize pou fè sa anplis abi fizik se te tribinal militè a. Alafen, anpil moun ki te refize sèvis militè sensè pou rezon konsyans te sibi abi ak anprizònman, menm jan si yo te sòlda dezobeyisan.4
Nan fen lagè a, 504 nan moun ki te refize sèvis militè pou rezon konsyans yo (chif sa a gen ladan Menonit, Kwaaker, Legliz Frè yo, ak lòt gwoup ki pi piti) ki te nan kan militè yo te pase an jijman militè. 17 nan moun ki te refize sèvis militè yo te kondane a lanmò, 142 te kondane a prizon a vi, epi rès la te kondane a ant 5 ak 99 ane prizon (16 ½ ane se medyàn nan).5 Apre fen lagè a nan mwa novanm 1918, anpil nan moun ki te nan prizon yo te libere an 1919. Rès moun ki te refize sèvis militè pou rezon konsyans yo te libere nan prizon pandan premye mwatye ane 1920 yo.
Malgre ke tretman di Frè yo ak lòt moun ki te refize sèvis konsyans pandan Premye Gè Mondyal la se yon epizòd wont nan listwa Etazini, li te prezante yon opòtinite pou aprann ni pou gouvènman an ni pou Legliz Frè yo. Gouvènman an te twouve l pa prepare pou l fè fas ak yon gwoup moun ki te refize sèvis konsyans epi li pa t respekte konviksyon relijye Frè yo. Kanta pou Legliz Frè yo, li te twouve l pa prepare tou pou l fè fas ak sèvis militè a oswa lavi difisil nan kan militè yo.6 Lè Dezyèm Gè Mondyal la te eklate, gouvènman an ak Legliz Frè yo te aprann nan difikilte sa yo pou yo kreye yon pi bon altènatif atravè kreyasyon kan CPS yo.
1. Durnbaugh, Donald F. Fwi Pye Rezen an: Yon Istwa Frè yo, 1708-1995. Elgin, IL: Brethren Press, 1997. Paj 417.
2. Bowman, Rufus D. Legliz Frè yo ak Lagè: 1708-1941. Elgin, IL: Brethren Publishing House, 1944. Paj 200.
3. Bowman, Paj 223.
4. Bowman, Paj 224.
5. Durnbaugh, Paj 418.
6. Bowman, Paj 232.